Arnaldur      Grétarsson

Apocalypse Now

Apocalypse Now, verður framlag kvikmyndasögunnar til bókstafsins A. Myndin kom fyrst út árið 1979 og var hvort tveggja í senn draumsýn og martröð kvikmyndagerðarmannsins Francis Ford Coppola. Enda er útkomunni sennilega ágætlega lýst þannig - sem martraðakenndri draumsýn á Víetnamstríðið.

Myndin er unnin eftir skáldsögu Joseph Conrad, Heart of Darkness en er þó einungis lauslega byggð á henni. John Milius vinnur handritið á snilldarlegan hátt og fléttar inn í það áhrif frá ýmsum verkum s.s. The Golden Bough eftir James Frazer (sem má sjá glitta í hjá Col. Kurtz). Einnig hafa einhverjir viljað draga línu milli Ódysseifskviðu og Apocalypse Now. Ef til vill er það ekki vitlaus samlíking, enda er það í grófum dráttum umfjöllunarefni myndarinnar; langferð um hrylling stríðs með öllum þeim siðferðilegu og heimspekilegu ranghölum sem slík ferð kann að leiða menn niður eftir.

Rétt er að taka fram að á vissan hátt er hér verið að fjalla um tvær kvikmyndir. Árið 2001 endurútgaf Coppola verkið í nýrri mynd sem hann kallaði Apocalypse Now: Redux. Nú er það svo að í flestum tilfellum er greinarhöfundi afar illa við það þegar menn taka sig til á gamals aldri og fara að fikta í gömlum verkum sínum (sbr. náinn starfsbróðir Coppola, George Lucas). Aftur á móti er útkoman hér aðdáunarverð. Persónulega get ég ekki gert upp á milli myndanna tveggja. Þær standa tvær uppi, skýrt aðgreindar sem sjálfstæð verk í mínum huga eins og tvær leiðir að sama endapunkti. Því hvet ég alla til að skoða bæði verkin.

Fyrir áhugasama eru það næstum skylduáhorf að vinna sig í gegnum heimildamyndina Hearts of Darkness (1991), sem er m.a. unnin af konu Coppola, Eleanor, um tilurð kvikmyndarinnar, sem var vægast sagt erfið fæðing.