7.9.2009 | Að reykja drepur þig - og sendir reikninginn fyrir kúlunni heim til mömmu þinnar
Mbl.is birtir greinarstúf um skaðsemi tóbaksreykinga og áhrif þess á þjóðabúið í dag, byggðan á tilkynningu frá Læknafélaginu.
Nú vil ég ekki fara að blaðra ógætilega um eitthvað sem ég hef ekki sérþekkingu á, en sumar þessara talna eru dálítið undarlegar.
Skv. greininni látast rúmlega 400 manns, ár hvert af völdum reykinga. Skv. tölum frá hagstofu létust 1.986 manns á síðasta ári. Þetta þýðir að um 20% allra látna, dóu af völdum tóbaksreykinga. Sem mér þykir jafnframt hljóma eitthvað hálf ýkt.
Þá kemur fram að meðhöndlun sjúkdóma af völdum tóbaksreykinga kosti heilbrigðiskerfið um 30 milljarða ár hvert. Skv. fjárlögum fyrir 2009 fær heilbrigðisráðuneytið 115 milljarða í sinn hlut. Það þýðir að reykingafólk eigi um fjórðungs hlutdeild í þeirri upphæð. (Sem væri nú kannski ekki svo hrikalega ósanngjarnt, þar sem um 20% fólks reykir).
Ég ætla ekki að reyna að átta mig á því hvað raunverulegt hlutfall af fjárlögum heilbrigðisráðuneytisins þessir 30 milljarðar eru þegar frá er dreginn stjórnunar og rekstarkostnaður í tengslum við heilbrigðis batteríið, en það er varla reiknað með inn í þessa 30 milljarða tölu. Gæti það verið að hátt í helmingur af fjárveitingunni til heilbrigðismála sé varið í okkur tóbaksfíkla?
Hver veit með svona óræðar tölur?
Allt hljómar þetta eins og þetta sé hálf-teygt og ýkt.
Að lokum kemur fram að ríkið nái einungis að seilast í 7 milljarða úr vösum reykingafólks. 7 milljarðar eru engu að síður 1,5% af fjárlögum, sem er tekinn úr vasa tóbaksunnenda ofan á aðrar skattheimtur.
Ennfremur eru 7 milljarðar um 6% af fjárráðum heilbrigðisráðuneytisins, sem er bara nokkuð rausnarlegt framlag, hlýtur að teljast. Og sennilega hægt að hafa nokkra millistjórnendur á ágætis launum fyrir það.
Síðustu niðurstöðurnar eru þó merkilegastar:
Þrátt fyrir mörg framfaraskref í tóbaksvörnum er staðreyndin sú að borgarar þessa lands mega reykja á almannafæri og valda með því þeim sem ekki reykja miklum óþægindum.
Komið hefur í ljós að eftir að hætt var að reykja á veitingahúsum og skemmtistöðum á Íslandi hefur bráðum kransæðaþræðingum fækkað um 20% meðal karlmanna sem ekki reykja. Þetta sýnir hvaða árangurs má vænta af því að draga enn frekar úr reykingum.
Þarna eru menn nú farnir að tala á nokkuð undarlegan hátt. Ég held að það megi nokkuð örugglega segja að reykingar á almannafæri séu orðnar ákaflega takmarkaðar, og sennilega mun smávægilegri heilbrigðisógn en svifrykspollurinn sem myndast við Miklubraut á lygnum degi.
Að leyfa sér að staðhæfa að 20% fækkun bráða kransæðaþræðinga meðal karla sem ekki reykja eigi sér einhverja áreiðanlega skírskotun til 2 ára reynslu af reykleysi á skemmtistöðum en sé ekki bara eðlileg sveifla, finnst mér í hæsta máta undarlegt.
Ég vil taka það fram að ég efa það ekki að það sé lýðheilsulega skynsamlegt að reyna að draga úr reykingum fólks. En mig rennur í grun um að hér sé verið að ýkja, teygja og toga og henda fram hæpnum talnagögnum til að rökstyðja mál sitt.
Add Comment |
RSS Feed
Steinn at 8.9.2009
Ég sá þessa frétt um fækkun bráðra kransæðaþræðinga um daginn. Mér þótti þessi frétt einstaklega furðuleg, sérstaklega þar sem ekkert er farið út í það um hvaða aldurshóp sé verið að ræða um, eru þetta kannski ungir karlmenn á aldrinu 20-35 sem hanga mikið á börum og kaffihúsum?
Sveinbjörn at 9.9.2009
Frábær pistill, dawg. Annað sem ekk má gleyma er að reykingafólk deyr fyrr -- margir þeirra einmitt í kringum þann aldur sem það fer á eftirlaun. Fyrir vikið nýtist ellilífeyrinn þeim aldrei.
Frá sjónarmiði ríkisbatterísins er reykingamaðurinn hinn fullkomni skattþegn: hann þrælar alla ævina, borgar umtalsvert meira í skatt heldur en hinn almenni borgari, og deyr um þann aldur sem hann hættir að vera pródúktívur starfskraftur, skiljandi eftir þeim mun meira í pottinum handa þeim sem reyktu ekki og verða gamlir.
Þessi kransæðapunktur er alveg hlægilegur: ekki fokking sjens að 2 ár af reyklausum stöðum hafi ollið 20% samdrætti í kransæðaþræðingum. Lýðheilsubótin tekur áratugi að skila sér, þar sem menn fá nú yfirleitt ekki þannig kvilla fyrr en á seinni árum, eftir að hafa eytt mörgum árum þar áður inni á reykfylttum stöðum.
Sami helvítis áróðurinn og lygarnar alltaf.
Guðmundur D. Haraldsson at 12.9.2009
En minn kæri Sveinbjörn, eins og þú segir, þegar reykingamaðurinn deyr, kannski 60-65 ára, heldurðu að hann hafi ekki þurft að nýta sér heilbrigðisþjónustuna í seinni tíð, vegna æða/hjarta/lungnavandamála? Vandamála sem eru komin fram, að nokkrum hluta vegna reykinga? Það er ekki ódýr þjónusta, og mikill baggi.
Sveinbjörn at 12.9.2009
Jú auðvitað, en kostar það eitthvað meira heldur en 20 ár af heilbrigðistþjónustu við non-smoking gamalmenni?
Sveinbjörn at 9.9.2009
Þeir nota líka vafasama tölfræði í svona stúdíum sem reikna kostnað reykinga. T.d. ef einhver deyr fyrir aldur fram sökum reykinga, t.d. 55 ára gamall, þá reiknast framleiðni einstaklingsins fram að ellilífeyrisaldri með í "kostnaðinum" o.s.fv.
Magnús Magnússon at 9.9.2009
Eins og staðið hefur stórum stöfum upp á vegg hjá okkur á skrifstofunni í nokkur ár:
"... 43% af allri tölfræði er bull og 7 af hverjum 5 skilja ekki tölfræði."
Eftirminnilegasti leikur að tölfræði sem ég hef séð var í frönskum fréttaþætti þar sem fréttamaður fór út og spurði fólk á götunni hvað þeim fyndist um niðurstöður nýjustu kannaninnar um umferðarslys.
Í þeirri könnun kom fram að aðeins u.þ.b. 15% ökumanna sem valdið höfðu umferðarslysi höfðu verið undir áhrifum áfengis. Hin 85% sem höfðu valdið samskonar slysum höfðu verið með ekkert áfengi í blóðinu.
Flestir voru alveg sammála fréttamanninum að þetta benti til þess að þeir sem ekkert höfðu drukkið væri mun hættulegri í umferðinni og það væri óábyrgt í ljósi þessara niðurstaðna að keyra edrú.
Grétar at 10.9.2009
Ég hef svo sem ekki kynnt mér þetta vel, og er sammála því að oft virðast tölurnar vera teygðar og togaðar. En varðandi það að kransæðastíflum fækki ári eftir að reykingabann er sett á, þá virðast vera svipaðar tölur annars staðar í heiminum.
http://mbl.is/mm/frettir/erlent/2009/09/10/miklu_faerri_hjartatilfelli_i_kjolfar_reykbanns/
Ég veit ekkert hvort þetta er satt eða ekki, né heldur hvort þetta tengist reykingum eða ekki.
En ég verð að vera ósammála Sveinbirni um að það taki áratugi fyrir lýðheilsubótina að sjást. Mjög margt sem maður gerir getur haft áhrif nokkuð fljótt, og reykingar eru eitt af því.
Sveinbjörn at 10.9.2009
En hvað lækkaði þetta mikið árin fyrir reykingabannið? Ég þarf nú varla að taka það fram að fylgni er ekki orsakasamband.
Add Comment
The password to post a comment is:
(Guðmundur D. Haraldsson)