Arnaldur      Grétarsson

Í einu hefur Ríkisútvarpið ekki brugðist á umliðnum árum. Ríkisútvarpið hefur sinnt umfjöllun um landsbyggðartengd málefni af stökustu prýði, Íslendingum öllum til gagns. Það er mikilvægt að fá innsýn í hvað fólk er að sýsla á öðrum stöðum á landinu, til að viðhalda huglægum tengslum við allar byggðir landsins og efla samheldni þjóðarinnar.

“Enginn Reykvíkingur fengi inngöngu í þennan klúbb!”

Þættir eins og Landinn, Út og suður, Hringekjan veita oft á tíðum athyglisverða innsýn í þau samfélög utan höfuðborgarsvæðisins sem tekin eru fyrir hverju sinni. Misskemmtilega þó. Það er rétt að halda því til haga að höfuðborgarsvæðið fær takmarkaða umfjöllun af þessu tagi, sennilega er ráðgert að það fái nægjanlega athygli í fréttatímum eða öðru efni. Oftast eru viðmælendur léttir í lund og hafa ýmsar og ólíkar skoðanir á hinu og þessu. Eitt er þó viðmótið sem skín gjarnan í gegn, án þess að það sé algilt, en það er sú skoðun að íbúar höfuðborgarsvæðisins séu duglausar, illa innrættar afætur sem vilji allt gera til að níðast á landsbyggðinni.

Kjördæmalaus tvískinnungur

Á sama hátt virðist sem íbúar höfuðborgarsvæðisins, sérstaklega, megi ekki láta sig nein málefni tengd landsbyggðinni varða. Þeir mega ekki hafa skoðun á uppbyggingu stóriðju, atvinnumálum, orkunýtingu eða náttúruvernd. Svona mætti lengi telja. Öll slík afskipti eru sviplega afgreidd sem “aðför gegn landsbyggðinni”. Eins og hag Reykvíkinga sé best borgið með því að veitast gegn byggðum sem mörg okkar bera sterkar taugar til.

Á sama tíma eiga landsmenn allir að una óskynsamlegum ákvörðunum einstaka þingmanna sem ganga gegn heildarhagsmunum þjóðarinnar. Slíkt hefur fengið merkimiðann “kjördæmapot” og þykir bara nokkuð fyndið svar landsbyggðarinnar gegn hinni gegndarlausu “aðför”. Eitthvað fer minna fyrir því að þingmenn Reykjavíkurkjördæmanna vinni með þessum hætti og lofi lausnum sérstaklega miðuðum að höfuðborgarsvæðinu, þótt einhverjir kunni að brígsla þeim um slíkt.

Aðgreiningardeild landsins

Í umræðunni um niðurstöður kosninga til Stjórnlagaþings fékk það nokkuð mikla umfjöllun að einungis þrír fulltrúar landsbyggðarinnar hefðu valist á þingið. Í stað þess að líta sem svo á að þarna hafðu valist inn 25 málsmetandi Íslendingar, kusu menn að barma sér yfir skertum hlut landsbyggðarinnar og enn var talað um aðför að landsbyggðinni.

Það hlýtur að teljast stórmerkilegt að menn séu svo fullvissir um að frændur sínir í næsta kjördæmi séu að svindla á sér, að þeir séu tilbúnir að líta á eitthvað jafn almennt, opið og óstaðbundið og nýja stjórnarskrá sem aukaatriði í dæminu. Ekki nema að annað sjónarmið ráði þarna ferðinni, að menn vilji nýta sér vettvanginn sem stjórnlagaþingið er til þess að tryggja sérstöðu síns kjördæmis umfram annarra. Það væri þá í besta falli ósmekklegt.

Hættum þessari vitleysu

Mér dettur ekki í hug að verja sjónarmið höfuðborgarbúa í þessu, enda er það yfirleitt álitið höfuðsynd. Ég skal heldur ekki reyna að neita því að íbúar höfuðborgarsvæðisins gerist einhverjir sekir um að tala niður til frændfólks síns utan þess. Slíkt ber þó á endanum einna helst vitni um undarlega sjálfsmynd. Það er bara tími til kominn að hætta þessari vitleysu og koma fram við hvort annað með gagnkvæmri virðingu. Við erum 300.000 manns sem erum nær öll með tölu skyld í 6-7 ættlið. Ein stór fjölskylda.

Greinin birtist fyrst á Vefritinu - Málgagni ungs félagshyggjufólks þann 25. janúar 2011