Arnaldur      Grétarsson

Gleðileg jól gott fólk. Takk fyrir mig. That is all...

Ég þarf að játa á mig smá glæp. Nú hef ég um eitthvert skeið haldið því fram að áfengi og tóbak hafi verið fjarlægt úr vísitölugrunninum fyrir einhverjum árum.

Einhverstaðar heyrði ég þessu slegið fram, og át það upp hrátt, án þess að 'double-checka' staðreyndirnar í málinu. Við nánari skoðun málsins virðist þessi staðhæfing dregin af því að reglulega hafa verið bornar upp þingsályktunartillögur, þessa efnis, án þess að ég geti séð að þær hafi endilega verið samþykktar eða skilað sér í breyttu vinnulagi Hagstofunar.

Við mjög fljótfærnislega 'googl-un' sýnist mér þetta fyrst dúkka upp í umræðunni árið 1994. Vafalaust hefur verið vakið máls á þessu fyrr, en ég nenni ekki að leggjast í víðtækar sagnfræðirannsóknir í tengslum við þetta mál.

Allavega er það ljóst að þarna stígur Davíð Oddsson fram og leiðréttir þessa vitleysu. Hann bendir réttilega á að framfærsluvísitalan (eins og hún hét þá) eigi að endurspegla raunverulega neyslu fólks, en ekki einhverja óskhyggju um heilbrigðari lífsstíl.

Let's give credit where it's due.

Engu að síður virðist þessi hugmynd skjóta upp kollinum af og til síðan. Þetta gæti þá útskýrt hvers vegna einhver hefur gripið þetta á lofti og haldið því fram sem orðnum hlut. Ég vil árétta að ég bjó þennan misskilning ekki til, þótt ég sé sekur um að breiða hann út.

Það er sorglegt að fólk misskilji hlutverk vísitöluútreikninga á þann hátt að vísitalan eigi að mæla fyrir um "rétta" neyslu fólks, frekar en að hún eigi að mæla raunverulega neyslu fólks.

Nýjasta dæmið um þetta er ekki nema tveggja ára gamalt.

Reyndar þegar ég fór að skoða málaflokkinn nánar, komst ég að því að það er engin leið að sjá hvað Hagstofan reiknar inn í vísitölu. Þá meina ég vöruflokka, ekki einstakar vörur. Kannski er það eðlilegt, þar sem slíkt gæti haft í för með sér að menn færu að umgangast vörur sem reiknaðar eru inn í vísitölu á annan hátt. Engu að síður er þetta óþægilegt, þar sem það virðist vera háð duttlungum starfsmanna Hagstofunnar hvað á að endurspegla raunverulega neyslu í landinu.

Þá fann ég þetta:
"Skekkjur vegna staðkvæmni: Ef innkaupavenjur heimila breytast til dæmis þannig að verslað er í meira mæli þar sem verð er lágt, en úrtaki verslana haldið óbreyttu, þannig að verðlækkun vegna þessa mælist ekki í vísitölu, verður skekkja vegna staðkvæmni í innkaupum heimila sem getur þurft að leiðrétta."

Ég get varla túlkað þetta öðruvísi en svo, að ef að einhver starfsmaður Hagstofunnar fær á tilfinninguna að fólk sé kannski að fara meira í Bónus en áður, þá geti viðkomandi "fært innkaupakörfuna niður". M.ö.o. að raunveruleg verðaukning hluta komist ekki til skila, vegna þess að það eru bara fundnir aðrir hlutir sem "fólk er kannski farið að kaupa frekar".

Þetta er allt hið áhugaverðasta mál.

Ég rakst á þessa glæsilegu mynd af SS skinku í kvöld. Sú er nú aldeilis kræsileg.

Það sem er merkilegast, er að þessi mynd er tekin af þeirra eigin síðu. (Ég mæli með því að þið skoðið líka hinar kjötvörurnar þarna.) Þeir aktúalt nota þessa mynd sem hluta af markaðssetningunni sinni.

Þeir greinilega skammast sín ekki neitt. Ekki frekar en nafnar þeirra fyrir einhverjum árum...

Var að lesa pistla á heimasíðu Jóns Ólafssonar. Þar er einhver í athugasemdakerfinu búinn að grafa upp gamla frétt í Morgunblaðinu um mann sem fór í stríð við auglýsingadeild RÚV.

Málið minnir óneitanlega á augýsingadeilu Einars Steingrímssonar og RÚV, hérna um daginn. Eiginlega er það ógnvekjandi hversu mikið tungutakið og málin líkjast hvor öðru.

Það breytist aldrei neitt maður...

Á virkum dögum vaknar maður snemma: Það er útaf því að það þarf að sinna barninu.

Um helgar - þá er helgi: Þá er allt í lagi að fara seint að sofa.

Ég gleymdi næstum að setja inn mynd. Allt þetta Landsdómshavarí og fleira höfðu af mér athyglina.

Það er því kannski bara rétt að Bjarni sé jólastjarnan í mynd dagsins. Í tilefni af þessari fallegu gjöf hans til löggjafarsamkundunnar í dag.

Það er kannski líka rétt að rifja upp hans eigin orð um afskipti Alþingis af málum sem eru komin til meðferðar hjá dómstólum:

"Virðulegi forseti. Í hliðarherbergi liggur frammi tillaga til þingsályktunar sem nú er búið að dreifa á þinginu um ákæru á hendur níu mótmælendum fyrir árás á Alþingi. Ég vil nota þetta tækifæri til að lýsa þeirri skoðun minni við hæstv. forseta þingsins að þetta mál er ekki þingtækt. Fyrir utan efnisatriðin, fyrir utan það hversu fráleitt það er að héðan af þinginu berist þau skilaboð til samfélagsins að menn treysti ekki ákæruvaldinu í landinu, að menn hafi einhverjar efasemdir um að dómstólarnir séu bærir til þess að útkljá þau mál sem upp koma, er hér efnislega á ferðinni mál sem augljóslega er ekki þingtækt"

Tekið héðan

Mynd dagsins er í tengslum við smá goodie sem ég fann á netinu.

Wiley var að gefa út jólalag. Það fæst fríkeypis á guardian-vefnum.

Nú gef ég almennt fremur lítið fyrir jólalög, en mér fannst ég verða að deila þessu.

Ég varð frekar uppveðraður yfir því að einhver væri búinn að stofna Omni Consumer Products Corporation.

Og svo framleiðir fyrirtækið uppskáldaðar vörur sem sjást í kvikmyndum.

Nema hvað?

Ég er svo mikið að fara að horfa á þessa mynd.

Fyrst var það örmyndin Meet the Sloths sem sprengir alla internet krútt-skala.

Ef það er hægt að teygja þessi krúttlegheit í heila klst, og bæta við óbó-undirleik, þá er ég sáttur maður.

Nú eru margir farnir að tengja Icesave-málið við jólin.

Í tilefni dagsins gerði ég smá myndræna skrýtlu.

Þetta er 'Icesave-málið' fyrir dómstólum.

Íslenskir fréttamiðlar: Flytja erlendar fréttir seint og illa, og innlendar fréttir verr eða alls ekki.

Heyrðu mig nú! Kaffibaunahreindýr! Má þetta einusinni?

Það varð að koma ein kaffimynd.

Ég er sérstaklega ánægður með rauða kaffiberja-nefið.

Þessi átti að koma fyrr í dag, en ég var ekki í netsambandi á eigin tölvu lengst af framan af. Þess vegna er ég líka kominn með nýja strategíu hérna. Þetta ætlar að reynast heilmikill skóli, þetta dagatal.

Allavega, þá er þetta byggt á ísjaka, sem er sóttur í þetta stórfenglega myndaalbúm á Lemúrnum. Endilega kíkið á þetta folks.

Lemúrinn er virkilega skemmtilegur og 'inspiring' vefmiðill. Húrra fyrir honum!

Helgin var frekar löng og eventful þannig að ég gaf mér ekki tíma til að fullklára ýmsar pælingar.

Hérna er þessvegna ótrúlega cheap mynd af mér sem jólasveinn. Konsept sem mætti alveg vinna meira með.

Kannski engin sérstök pæling en mig langaði að gera eitthvað með 'The Masters of the Universe'

On second thought þá hefði verið sniðugara að útfæra þetta einhvernvegin á hreindýr eða eitthvað.

Sonny Chiba átti að fara upp á föstudaginn, m.a. vegna þess að þá var haldið upp á afmæli japanskeisara á Íslandi (hann á reyndar ekki afmæli fyrr en 23. desember).

Því miður var arrakkis niðri, þannig að það gekk, ekki. Og það sem var sennilega verra, var að ég eiginlega hætti að vera jafn mikið á tánum í kjölfarið. Þess vegna var ég ekkert að hlaupa til og setja þetta inn fyrr en núna.

Það er rosalega 'high-strung' andrúmsloft á íslenskum spjall- og félagssíðum þessa dagana.

Það er mjög mikið af erfiðum og leiðinlegum málum sem fólk er að rífast yfir allan daginn. Það tekur nokkuð á að vera viðstaddur þessa umræðu, jafnvel þótt maður geri í því að reyna að sneyða hjá henni.

Mín upplifun er að einhverskonar ójafnvægi og kom upp í kringum hrunið sé aftur komið á. (Þótt það hafi vissulega aldrei farið neitt. Ég hélt bara að menn væri farnir að sýna meiri stillingu.)

Af og til læt ég ginna mig út í einhverja ranta sem tengjast beint, eða óbeint þessum 'flame-wars' sem eru í gangi.

Maður ætti orðið að vita betur.

Ekki það að ég sjái ástæðu til að endurskoða innihald skrifanna sem ég hef sett fram svo mikið. Heldur meira vegna þess að mér finnst ég ekki nógu skemmtilegur stíllisti þegar ég kemst í svona internet-uppnám.

Þannig virkar t.a.m. pistillinn hér að neðan um kynferðisbrotaumræðuna í samfélaginu frekar langdreginn og óhnitmiðaður og 'hálf-off' einhvern vegin, núna þegar ég les hann aftur.

Næst mun ég reyna að halda mig við regluna um að sitja á textanum mínum í einn dag hið minnsta.

Þetta er gamall kall sem ég endurvann. Hann er afsprengi hvals upprunalega. En hérna breytti ég honum í jólakúlu.

Annars er svarthvíta skissan hérna. Ég er ekki frá því að hún sé betri...

Ég var að prófa nýja rauða blekið mitt. Hann er með rauða jólaslaufu.

Þetta átti upphaflega að vera mynd af Megasi, en hann varð eitthvað aðeins of hress á leiðinni. Nokkuð ánægður með karakterinn samt, þótt hann nái alls ekki Megasi.

Það er enginn skáldskapur eða vitleysa að segja að kynferðislegt ofbeldi þrífst allt í kringum okkur. Við viljum samt svo gjarnan að svo sé ekki. Við lokum augunum fyrir því, vegna þess að þetta eru ofboðslega óþægileg mál. Þau koma illa við okkur. Þau geta gert ófreskjur úr þeim sem við elskum. Kannski standa þessi mál okkur líka einhverntíman óþægilega nærri. Þess vegna er auðveldara að væna fólk um að vera að skálda upp einhver mál, því þá má afskrifa óþægindin sem einhverja vitleysu og halda áfram. Jafvel slá þessu öllu upp í grín. Þannig að allt sé eðlilegt og þægilegt á ný.

Þetta er ömurlegt meðvirknisástand sem hefur kerfisbundið haft með sér sjálfsvirðingu og manngildi margra okkar elskulegu systra, dætra og mæðra, sem svo bera harm sinn í hljóði líkt og samfélagið hefur hingað til sagt þeim að gera.

Í seinni tíð hefur farið af stað mjög þörf umræða um nauðganir og kynferðislegt ofbeldi. Er það vel. Það er hið þarfasta mál að draga þessi mál upp á yfirborðið og gera þeim skil, svo að við megum einhvernvegin fara að vinna að því að taka á þeim. Sannleikurinn er sá að við komum öll svo afskaplega illa út úr því þegar við leiðum þessi mál hjá okkur og lítum í hina áttina.

Í þessu skyni hafa verið teknar saman tölfræðilegar upplýsingar um kynferðisafbrotamál, sem oft er haldið á lofti þegar setja á málin í samhengi. Þetta er væntanlega gert til að fólk megi draga einhverskonar ályktanir um hvað málaflokkurinn sé vanræktur og þurfi meira aðhald, með því að bera hann saman við aðra flokka afbrota.

Reyndar set ég visst spurningarmerki við þess háttar nálgun. Mín eigin persónulega skoðun er sú að kynferðisbrot séu alls ólík flestum öðrum afbrotum, og að einhver tölulegur samanburður segi okkur sem minnst um skaðsemi þeirra. Þó að tölulegar upplýsingar geti í einhverjum tilvikum fært okkur mikinn sannleik, þá er ég ekki viss um að þær eigi alltaf við. Hví má ekki ræða kynferðisbrot á þeirra eigin forsendum?

Sjálfum þætti mér eðlilegra að nálgast umræðuna um kynferðisbrot með eigin réttlætis- og samkennd að vopni. Mér finnst það eiginlega ekki koma málinu við hvað margir voru sakfelldir fyrir fíkniefnasmygl í þessu samhengi. Þegar ég leiði sjálfur hugann að kynferðisafbrotum vaknar með mér meiri hneykslan og reiði en þegar ég heyri af öðrum brotum. Af því sem mér sýnist gildir þetta um fleiri. Þegar ég velti því fyrir mér hvernig mér sjálfum liði ef ég yrði fórnarlamb slíks glæps, þá vakna með mér meiri ónot en ef ég set mig í stöðu fórnarlambs annarra glæpa. (Kannski er þetta líka ástæðan fyrir því að fólk reynir að afskrifa brotin eða slá þeim upp í grín.)

Ég skil samt alveg hvers vegna fólk dregur fram tölurnar – sá sem á undir högg að sækja í umræðunni lagar oft málflutning sinn að því sem sá sem stjórnar orðræðunni kallar eftir.

Því miður er það nefnilega svo, að allt milli himins og jarðar virðist þurfa að vera sett í eitthvert tölulegt samhengi þessa dagana svo fólk geti metið málin og myndað sér afstöðu. Það er eins og það eina sem við skiljum séu tölur. Sennilega væri það sterkasti leikur þeirra sem tala fyrir þessum málum að setja þau í efnahagslegt samhengi og sýna fram á fjárhagslega skaðsemi nauðgana í samfélaginu. Það er ekki ólíklegt að einhver hafi farið í slíkar æfingar nýlega.

Ég hef svo sem engar forsendur til að rengja málflutning þeirra sem ræða málefni þolenda kynferðisofbeldis út frá öllum þessum tölum. Enda er þetta ekki tilraun til þess. Í raun þykir mér þær tölur sem fleygt er fram hljóma sennilega. Jafnvel hef ég frekar ástæðu til að telja að þær séu frekar varlega áætlaðar en hitt. Og ef það þarf að ræða þessi mál með tölurnar að vopni, þá er það gott og vel.

Ég hnýt samt í sífellu um eitt atriði. Með öllum þessum tölulegu upplýsingum er gjarnan bent á að rangar sakargiftir í nauðgunarmálum teljist vera á milli 1-2% mála. Vera kann að þetta sé rétt, en hvernig er þessi tala fengin? Mér þykir það skjóta skökku við að ræða um brotalamir í kerfinu (sem eru vissulega til staðar) og að þannig séu hefðbundnar leiðir til að meta réttmæti sakargifta ófærar eða ónýtar, en á sama tíma tala af einhverri vissu um réttmæti sakargifta.

Ef vel ætti að vera, þá ætti það ekki að skipta neinu höfuðmáli hvort rangar sakargiftir í naugunarmálum séu einu eða tveimur prósentum meiri eða minni en í öðrum málum. Jafnvel þótt helmingur mála væri uppspuni, þætti mér það ekki réttlæta það að kasta hinum helmingnum fyrir hundana. Nóg hafa réttmæt fórnarlömb nauðgana þurft að þola án þess að fá svo annað kjaftshögg frá okkur sem eigum að halda utan um þau.

Ég var búinn að sjá fyrir mér 1. desember sem ljósmynd, eða mjög nákvæma teikningu.

Um helgina náði ég svo ljósmynd, nokkurnvegin eins og ég hafði séð þetta fyrir mér. (Reyndar hefði ég sennilega átt að smella líka af mynd hinumegin við Jón.)

Spurning um að 'shopp-a' inn íslenska fánann á Alþingi til að fulkomna stemninguna?

Ok. Þessi er cheap. Mér fannst samt eitthvað pínku fyndið við þessa mynd. Og svo langar mig að nota þetta andlit í eitthvað.

Í raun eru bæði þessi og sú á undan, hálfgerð svindl - það er ekki einu sinni jóladót á þeim. Héðan í frá verður það bannað.

Þannig að þetta var kannski mestmegnis bara smá sjálfsáminning í leiðinni...

Jólin halda innreið sína. Það er eiginlega klikkað hvað þetta er fljótt að líða.

4. desember var laugardagur.

Það var erfitt.

Takk fyrir mig.

Hér hefði farið vel á því að gera eitthvað um vitringana þrjá. Við eigum það bara inni. Í staðin fáum við flóðhreindýr sem dagdreymir um að þjóna á sleðanum...

Innblásið af Lemúrnum.

"Second comes right after first!"

Ég var með miklar hugmyndir um að vera með eitthvað svona jóladagatal hérna í ár. Ég er nú að hugsa um að láta verða af því, þótt að ég sé nú þegar brunninn inni á tíma.

Allavega reyni ég að setja inn eins og ég get.

Myndin fyrir 1. desember var reyndar skissuð upp í töluverðum flýti í vinnunni. Mig langaði að útfæra þetta betur, og skissan var aðallega til að festa hugmyndina í sessi. Kannski geri ég eitthvað meira með þetta seinna ef ég nenni (t.d. á næsta ári).

1. desember er merkilegur dagur. Og mér finnst hálfgerð skylda að tengja við Fullveldisdaginn, jafnvel þótt að þetta sé jóladagatal.

1. er einn. Hann er pínku einmanalegur. Hann stendur einn og horfir á íslenska fánann dreginn við hún meðan fyrsti snjórinn fellur og legst yfir allt eins og teppi.

Það er ábyrgðarhlutverk að vera fyrstur...

Ég veit ekki nákvæmlega hvað mér finnst svona fyndið við þetta, en mér finnst þetta á einhvern hátt ná stemmningunni sem er í gangi hérna.

Það er enginn málefnalegur, menn eru að sverja af sér einhverja kommúnasista-stimpla/brigsla öðrum um þá o.s.frv.

Allt mjög dramatískt og eftir bókinni...